Faiz Nedir?

Faiz, paranin kullanim bedelidir. Borclandiginizda odediginiz, tasarruf ettiginizde kazandiginiz ek tutardir.

Faiz Turleri

Basit Faiz

Basit faizde, faiz yalnizca anaparaya uygulanir. Formulu:

Faiz = Anapara x Faiz Orani x Sure

Ornek: 10.000 TL’yi yillik %10 basit faizle 3 yil yatirirsiniz. Faiz = 10.000 x 0.10 x 3 = 3.000 TL

Bilesik Faiz

Bilesik faizde, kazanilan faiz de faiz kazanir. Albert Einstein’in “dunyanin sekizinci harikasi” olarak nitelendirdigi soylenir.

A = P(1 + r)^t

Ayni ornekte bilesik faizle: A = 10.000 x (1.10)^3 = 13.310 TL Faiz = 3.310 TL

Faiz Oranlari

Nominal Faiz

Resmi olarak aciklanan faiz oranidir. Enflasyonu icermez.

Reel Faiz

Enflasyondan arindirilmis faiz oranidir.

Reel Faiz = Nominal Faiz - Enflasyon

Ornegin, nominal faiz %40, enflasyon %50 ise reel faiz -%10’dur. Bu durumda paraniz reel olarak deger kaybeder.

Politika Faizi

Merkez bankasinin belirledig temel faiz oranidir. Ekonomideki tum faiz oranlari buna gore sekillenir.

• Faiz artirilirsa: Kredi almak pahalilasir, tasarruf cazip hale gelir, harcama azalir
• Faiz dusurulurse: Kredi ucuzlar, harcama artar, ekonomi canlanir

Faiz ve Enflasyon Iliskisi

Faiz oranlari enflasyonla mucadelenin temel aracidir:

1. Yuksek enflasyon donemlerinde faiz artirilir
2. Bu durum tuketimi ve yatirimi yavaslatir
3. Talep azalinca enflasyon duser

Kredi Faizleri

Turkiye’de kredi faizleri cesitli faktorlere bagli olarak belirlenir:

• Merkez Bankasi politika faizi
• Bankanin fonlama maliyeti
• Kredi riski
• Vade
• Teminat durumu

Sonuc

Faiz, hem tasarruf hem de borclanma kararlarinizda kritik oneme sahiptir. Yatirim yaparken reel faizi, kredi alirken toplam maliyeti dikkate alin.